"Tôi muốn hoàn lương nhưng..."

“Tôi muốn hoàn lương nhưng mọi người không cho tôi một chút cơ hội nào hết!” - Trương Đức Tín đã trả lời như vậy khi HĐXX hỏi vì sao bị cáo vào tù ra trại nhiều lần.

 

Trương Đức Tín trước vành móng ngựa tại phiên tòa xét xử sơ thẩm ngày 2-3

Bị cáo Trương Đức Tín (ngụ phường 4, quận Gò Vấp, TP HCM) cùng một đồng phạm khác bị TAND thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương xét xử về tội “Mua bán trái phép chất ma túy” vào chiều 2-3. Trước vành móng ngựa, Tín tuyên bố:  “Tôi muốn hoàn lương nhưng mọi người không cho tôi một chút cơ hội nào hết!”.

Ngựa quen đường cũ

Tín mới 37 tuổi nhưng tai  lảng, mắt mờ vì chơi ma túy quá độ. Ra tòa, Tín không có luật sư hỗ trợ cũng chẳng một người thân. Tín đứng trước vành móng ngựa và sẵn sàng cãi tay đôi với bất kỳ vị nào trong HĐXX. Tín cho rằng mình bệ rạc, hư đốn, vào tù ra khám cũng là do xã hội.

Khi vị hội thẩm nhân dân hỏi Tín vì sao thụ án 7 năm tù xong rồi vẫn tái nghiện và buôn bán cái chết trắng, Tín dõng dạc: “Tôi nói bằng lương tâm của mình. Lúc ra tù, tôi muốn làm người tốt nhưng khi về nhà rồi thì không được xã hội thừa nhận. Vì vậy, tôi quyết định chẳng thèm làm việc đàng hoàng nữa và quay lại con đường cũ”. Vị hội thẩm hỏi: “Xã hội phải làm sao bị cáo mới chấp nhận?”.

Tín đáp: “Thì ít nhất phải cho tôi được thời gian sửa đổi. Khi ra tù làm một công nhân bình thường, tôi cần có một cái giấy xác nhận  của địa phương nhưng họ không chứng thì lấy gì để làm việc lương thiện?”.





Tín kể sau khi thụ án 7 năm tù, năm 2012, Tín lên phường 4, quận Gò Vấp xác nhận nơi cư trú, giấy tờ để bổ túc hồ sơ xin vào một công ty làm công nhân nhưng không được giải quyết. Thất nghiệp, Tín buồn tủi nên tái nghiện rồi lâm vào con đường buôn bán ma túy.

Theo cáo trạng, từ thông tin do các con nghiện cung cấp, ngày 2-6-2015, Công an thị xã Thuận An ập vào một phòng trọ tại địa phương và bắt “đệ tử” của Tín là Nguyễn Văn Bước (20 tuổi, quê An Giang). Trên người Bước giấu 25 ống và 1 gói đều chứa heroin. Bước khai bán số ma túy cho Tín. Khi bắt Tín, công an thu giữ 50 viên ma túy tổng hợp, 3 gói ma túy tổng hợp, 1 gói heroin. Tại tòa, Bước khai bán 1 gói heroin cho con nghiện với giá 100.000 đồng, được Tín chia 33% hoa hồng.

Suy nghĩ tiêu cực

Ông Nguyễn Văn Đức, hội thẩm nhân dân tại phiên tòa, cho rằng bị cáo Tín lấy lý do không được địa phương xác nhận giấy tờ nên tái nghiện, tái phạm là không thuyết phục. “Mình muốn được xã hội chấp nhận thì càng phải phấn đấu hơn chứ không thể mới ra tù vài tháng, thấy xã hội không chấp nhận mình nên tái phạm. Nhận thức như bị cáo, HĐXX thấy rất đau xót” - ông Đức nói.

Trước khi trở thành con nghiện, Tín là một thợ hồ chăm chỉ. Tại tòa, một vị hội thẩm khác cho rằng nếu Tín thực sự muốn hoàn lương thì đã làm thợ hồ vì nghề này thường không đòi hỏi chứng thực giấy tờ.

Ông Bùi Như Lạc, kiểm sát viên giữ quyền công tố tại tòa, nói với bị cáo Tín: “Trước khi là kiểm sát viên, tôi cũng làm công tác cai nghiện. Tôi thấy nhiều người cai nghiện thành công vì họ có suy nghĩ tích cực, biết vượt lên hoàn cảnh. Còn bị cáo không được chứng nhận giấy tờ nên đâm ra bất mãn, thù tức xã hội. Đó là suy nghĩ tiêu cực. Chúng tôi rất sợ những người suy nghĩ tiêu cực vì họ thường gieo rắc tội ác. Rõ ràng, bị cáo đã dẫn dắt bị cáo Bước (mới 20 tuổi) vào con đường tù tội”.

Viện kiểm sát đề nghị mức án cho Tín là từ 10-11 năm tù. Nhận thấy Tín có lối suy nghĩ tiêu cực, cần cải tạo kỹ nên HĐXX tuyên 11 năm tù; riêng đồng phạm Bước lãnh 8 năm tù.

Sau phiên tòa, trao đổi với phóng viên, một vị trong HĐXX cho rằng Tín không được địa phương xác nhận giấy tờ có thể do mới ra tù, chưa xóa án tích lại thường xuyên vắng mặt ở nơi cư trú.

Tuy nhiên, vị này tâm tư:  “Người ra tù hay người vừa cai nghiện xong rất mặc cảm, tự ti. Họ cần được dìu dắt để hoàn lương. Có nơi, cán bộ không tâm lý nên vô tình làm tội phạm nảy nở”.

Tan nát sau một lần hút thử Tín  vốn là bộ đội. Xuất ngũ, Tín làm nghề thợ hồ rồi cưới vợ làm thợ may. Cả hai có một đứa con. Cửa nhà đang yên ấm bỗng tan nát khi Tín thành con nghiện sau một lần ham vui hút thử. Để có tiền tiêu xài, Tín trở thành đầu nậu buôn bán, phân phối heroin. Cuối năm 2005, Tín bị TAND TP HCM tuyên phạt 7 năm tù về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”. Ra tù bị thất nghiệp, chán đời, Tín tái nghiện. Cuối năm 2012, Tín được đưa đi cai nghiện bắt buộc tại Trung tâm Cai nghiện Nhị Xuân (huyện Hóc Môn, TP HCM). Cai xong, Tín hòa nhập cộng đồng không thành công và tiếp tục tái nghiện. Tín mua ma túy ở quận 8, TP HCM và phân phối về cho đàn em ở Bình Dương bán.

Đội quân “săn” cơm miễn phí

Đi phát cơm từ thiện cũng phải học mẹo đối phó với những người không nghèo nhưng cũng đi nhận, thậm chí cướp cơm để bán lại.

Cuối tháng 2-2016, phóng viên Báo Người Lao Động cùng một số nhóm từ thiện ở TP HCM đi phát cơm từ thiện cho người nghèo.

Học cách đối phó

Ban đầu, khi chúng tôi ngỏ ý cùng tham gia, anh Lê Văn Trung, Chủ nhiệm nhóm từ thiện Sen Hồng (ở quận 11), hỏi thẳng: “Có tự ái khi bị người ta chửi không?”. Nghe vậy, chúng tôi khá “choáng”, ai đời đi làm việc thiện mà bị chửi!

Anh Trung giải thích những người nhận cơm, ngoài người nghèo khổ thật sự thì còn có nhiều kẻ khỏe mạnh, lười biếng, giành cơm để kiếm tiền. Theo anh Trung, chưa bao giờ nhóm của anh phát cơm lâu hơn 15 phút, dù vài chục hộp hay vài trăm hộp chỉ thoáng chốc là hết sạch. Mỗi khi xe chở cơm đến, lập tức đám đông lao đến giành giật, rất lộn xộn.

 

Mỗi khi có xe chở cơm từ thiện đến trước cổng Bệnh viện Ung Bướu, nhiều người lao vào giành giật Ảnh: HUỲNH HOÀNG

Những ngày đầu đi phát cơm, các thành viên nhóm Sen Hồng cột trên xe máy mỗi người vài chục hộp. Vừa đến cổng bệnh viện, đám đông đã nhào tới giật sạch. Nhiều bệnh nhân lọ mọ đi sau không còn gì để lấy, các anh chị trong nhóm phải lén cho mỗi người tiền để họ ăn cơm lót dạ.

Rút kinh nghiệm, những lần sau, nhóm anh Trung cột chặt cơm trong một thùng sắt, khi lấy cơm chỉ vừa một bàn tay thọc vào trong thùng để lấy ra. Nhưng giải pháp này cũng không ăn thua. Một số nam thanh niên “bụi đời” khi không nhận được cơm lại phản ứng, chặn xe không cho nhóm anh Trung trở về.

Thậm chí, khi các thành viên của nhóm phát cơm, một số người áp sát, giành giật và cào cấu họ. Chị Nguyễn Thị Lụa ngăn không cho 1 phụ nữ tầm 45 tuổi thọc tay vào thùng để lấy hộp cơm thứ hai, ngay lập tức, người này cào xướt tay chị, phun nước bọt rồi quát tháo: “Đi từ thiện còn tính toán. Tụi tao không lấy cơm thì tụi bay cũng mang về tế thần thôi”.

Giành để bán lại

Tại Bệnh viện Chợ Rẫy (quận 5), lúc 13 giờ ngày 19-2, một ô tô 16 chỗ chở đầy thức ăn chạy đến đường Thuận Kiều (gần bệnh viện). Lúc này, hàng loạt xe máy chở hai, chở ba chạy đến, đa phần là những người buôn bán, chạy xe ôm quanh đó.

Không chịu xếp hàng, ai cũng giơ tay đòi cơm. Có người vừa lấy xong đem ra xe máy giấu rồi quay lại lấy thêm hộp khác. Cùng lúc này, một xe ba gác chở cơm của nhóm thiện nguyện khác đến. Nhiều người liền vứt cơm xuống đường vì chê cơm chay không ngon rồi tiếp tục đi giật cơm.

Cách đây vài ngày, anh Nguyễn Văn Hùng (ngụ quận 6) cùng vài người bạn hùn tiền nấu cơm từ thiện phát cho người nghèo tại Bệnh viện Ung Bướu TP HCM. Huy động tối đa sức người, nhóm tình nguyện của anh cũng kịp chuẩn bị trên cả trăm suất cơm chay.

 

Dù bỏ cơm bên trong ô tô cũng không tránh khỏi cảnh người lạ nhào vào lấy Ảnh: LÊ PHONG

Khi niềm vui chưa kịp đến thì anh Hùng và những người trong đoàn đã phải ra về trong nước mắt. Chiếc taxi chở hơn trăm phần cơm chay vừa dừng trước cổng bệnh viện, cốp xe chưa kịp mở lên hết thì một đám đông lên đến vài chục người, già trẻ lớn bé thi nhau giành giật.

Quá bất ngờ và không kịp phản ứng, những người hảo tâm chỉ còn biết nắm chặt tay nhau, quây tròn khu vực để cơm với hy vọng hạn chế sự hỗn loạn. Dù vậy, số lượng cơm cũng nhanh chóng bị nhóm người trên “cướp” đi.

Từ tay của những kẻ “hôi” cơm từ thiện, những hộp cơm còn nóng nhanh chóng bị vứt lại bên vệ đường. Một đoàn từ thiện khác cũng vừa tìm đến, những người khi nãy kháo nhau rằng suất cơm của đoàn mới đến là những phần cơm mặn, ngon hơn. Thế là cảnh tượng tương tự lặp lại. Cơm bị giành giật không thương tiếc dù xe này chưa kịp dừng hẳn.

Theo anh Hùng, đa số những người trên sinh sống quanh khu vực bệnh viện. Từ ngày nhận thấy có đông người thường lui tới phát cơm từ thiện, họ chỉ việc ngồi chờ cơ hội tranh giành cơm rồi mang đi bán lại. Thậm chí, khi được chính những người phát cơm nhắc nhở nhường phần lại cho những ai thật sự cần, họ không ngại văng tục hay chửi bới.

Hiện tượng trên không chỉ mới xuất hiện ở Bệnh viện Ung Bướu TP HCM mà còn diễn ra ở nhiều khu vực thường xuyên có các nhà hảo tâm ủng hộ. Trong khi các nhóm thiện nguyện đang còn loay hoay giải bài toán kinh phí giữa thời buổi vật giá leo thang thì câu chuyện những suất cơm từ thiện bị kẻ xấu trục lợi càng khiến những tấm lòng thảo thơm thêm phần chán nản.



Giành cơm miễn phí cho heo, chó

Theo tìm hiểu của chúng tôi, “đội quân” chuyên “săn” cơm từ thiện với số lượng lớn không phải để sử dụng mà bán lấy tiền. Trong đó, ông Th., bà Ph., ông H..., mỗi buổi trưa xuất hiện cùng người thân chen chân lấy cơm ngay cổng Bệnh viện Ung Bướu. Tiếp xúc với chúng tôi, ông Th. khoe mỗi ngày gom được 20 hộp cơm. Ông chỉ lấy một hộp lót dạ buổi trưa còn bao nhiêu đem bán cho một người nuôi heo ở quận Bình Thạnh và bán lại một quán thịt cầy để cho chó ăn. “Mỗi hộp bán được 3.000-4.000 đồng. Mỗi ngày chịu khó ra đây là kiếm gần 100.000 đồng” - ông Th. nói.

Ông Th. kể một số người khác giành cơm để mang vào bệnh viện bán cho bệnh nhân, giá từ 8.000-10.000 đồng/hộp. “Cơm từ thiện ngon như cơm bán ở quán nên ai cũng giành” - ông Th. nói.